نشست نقد و بررسي " عوالم خيال " /
قاسم كاكايي :
"
ابن عربي " قهرمان خيال است

 

تهران- خبرگزاري كار ايران

"چيتيك" معتقدست "ابن عربي" قهرمان خيال است و غايت مطلوب او همان عالم خيال است.
به گزارش خبرنگار گروه فرهنگ و انديشه ايلنا, در يكصد و هفتادمين نشست كتاب ماه ادبيات و فلسفه كه در خصوص كتاب "عوالم خيال" در خانه كتاب برگزار شد," قاسم كاكايي" , مترجم اين كتاب به سخناني درباره كتاب "عوالم خيال" اثر "ويليام چيتيك" پرداخت و گفت‌‏: كتاب "عوالم خيال" , كتابي است كه علي رغم ظاهر مختصري كه دارد, داراي 10 مقاله از "ويليام چيتيك" بوده كه مورد ويرايش جديد قرار گرفته است.اين كتاب , يك دوره تقريبا كامل از جهان بيني "ابن عربي" به دست مي دهد و به سه اصل مهم توحيد , نوبت و معاد پرداخته است. در بحث وحدت وجود به اصل توحيد, انسان كامل به عنوان اصل نبوت مي پردازد و بحثي نيز در معادشناسي دارد كه بسيار پر بار است.
استاد فلسفه دانشگاه شيراز در ادامه تصريح كرد: "ويليام چيتيك" به جاي بحث اختلاف اديان , ابتدا اين مساله را مطرح مي كند كه دين چيست و اگر بخواهيم دين را بشناسيم، ابتدا بايد انسان و كمال انساني را بشناسيم. چون دين براي كمال انسان است. كمال انسان نيز در معرفت است. اقسام معرفتي كه انسان مي تواند پيدا كند, معرفت حسي, عقلي و خيالي است.
وي اظهارداشت‌‏: از نظر "ابن عربي" , مهمترين معارف بشري علي رغم همه مسائل , معرفت خيالي است و به گفته "ابن عربي" كسي كه خيال را نشناسد، هيچ معرفتي ندارد. كشف هم با مساله خيال پيوند خورده است. به همين مناسبت يك سير دوگانه معرفت در غرب و شرق را تصوير مي كند. به اعتقاد وي , خط تفكر غرب ادامه تفكر "ابن رشد" و خط تفكر شرق وامدار "ابن عربي" است.به تعبير "چيتيك" , "ابن رشد" و امثال او به خيال نپرداخته اند و بحث خيال را مطرح نكرده اند. ولي "ابن عربي" به خيال پرداخت كه معرفت بزرگي است و شان آن را حفظ كرد.
وي گفت: "چيتيك" تقابل بين عقل و دين را در غرب ناشي از نشناختن خيال مي داند.مساله تجربه ديني به بن بست رسيدن مسائل عقل از نظر "كانت" و تقابل اين عقل گرايي و حس گرايي, ناشي از عدم شناخت خيال بوده است. در بحث پلوراليسم و تكثراديان نيز اگر مساله خيال را بشناسيم، به شكل ديگري مطرح خواهد شد.
وي تاكيد كرد‌‏: از نظر "چيتيك" , "ابن عربي" قهرمان خيال است و غايت مطلوب او همان عالم خيال است. خيال، كثرت ها را به "ابن عربي" نشان مي دهد و اسماء الهي را براي او متجلي مي كند. خيال "ابن عربي" كه مطلوب اوست، در چهار معني آمده است ؛ يكي اينكه خيال يك عالم واسطه است و برزخ ميان دو عالم ديگر است.دوم , كل عالم خيال است كه ميان وجود و عدم قرار دارد. سوم , خيال منفصل است كه عالمي واسطه ميان عالم طبيعت و عقل است.
وي در پايان گفت‌‏: از نظر "چيتيك" , هر كسي خدا را در خيال خود مي شناسد و در آئينه خود مي بيند و چه بسا دچار اشتباه شود. اينجاست كه بايد خدا را در آئينه خيال انسان كامل ديد كه نبي است , بايد خدا را در عالم شريعت ديد. از نظر "ابن عربي", آئينه شريعت ختمي مرتبت , بهترين آيينه است كه مي‌‏توانيم خدا را در آن ببينيم.
پايان پيام