ابتکارات یک نواندیش
هفته نامه شهروند، سال دوم، شماره 31، 9 دی 1386
1. مهندس مهدي بازرگان (73-1286)يکي از متفکران و سياستمدران موثر سده اخير ايران است. بازرگان در زمره يکي از نافذترين نوانديشان ديني ايران و يکي از قرآن پژوهان بين المللي قابل ذکر است. به مناسبت انتشار ويرايش جديد کتاب «سير تحول قرآن» که تحت عنوان «مجموعه آثار 12 و 13» در سال جاري منتشر شد به اختصار به دستاوردهاي تازه اين کتاب، ابتکارات بازرگان در حوزه قرآن پژوهي، مقايسه اين کتاب با کتب تاريخ قرآن،کاستي هاي کتاب و بالاخره به ارائه يک پيشنهاد خواهم پرداخت.
2. کتاب بازرگان بطور مشخص در مقام تبيين سه آيه قرآن است: اول، «أََفَلا يتَدَبّرُونَ القُرآنَ وَ لَو کان مِن عِندِ غَيرِِاللهِ لَوَجَدُوا فيهِ اختِلافَاً کَثيراً» (سوره نساء، آيه 82) آيا در قرآن تدبر نمي کنند؟ اگر از جانب غير خداوند بود حتما در آن اختلاف فراواني مي يافتند. دوم، «وَ قُرآنَاً فَرَقنَاهُ لِتَقرَأَهُ عَلَي النّاسِ عَلَي مُکثٍ وَ نَزَّلنَاهُ تَنزِيلاً» (سوره اسراء، آيه 106)و قرآن را جُدا جُدا فرستاديم تا آنرا بر مردم با درنگ بخواني، و آنرا فرو فرستاديم فرو فرستادني. سوم، «الر کِتَابٌ أُحکِمَت آياتُهُ ثُمَّ فُصِّلَت مِن لَدُن حَکِيمٍ خَبِيرٍ» (سوره هود، آيه 1)اين کتابي است که آيات آن از سوي خردمندي حکيم استوار گشته، آنگاه به تفصيل بيان شده است.
منبع:سایت دکترکدیور
ادامه مطلب...
حجاب؛ حد شرعی، حد قانونی
مصاحبه داريوش درويشي و مصطفي مختاري بادکترمحسن کدیور
مسئلة مشهور به «مسئلة حجاب» ابعاد مختلفی دارد. قبل از هر بحثی لازم است تأمّلی دربارة واژة مناسب این معنی بکنیم. واژة صحیح عربی آن «ساتِر» و واژة فارسيِ دقیق آن هم «پوشش» است. حجاب در زبان عربی و نیز در قرآن کریم به معنای «مانع» و «پرده» استعمال شده است. حجاب قرآني، مختص همسران پيغمبر(ص) بوده است. وقتي ميخواهيد چيزي از زنان پيغمبر(ص) بگیرید ، از پشت پرده از ایشان بگيريد. «وَ إذا سَألتُمُوهُنََّ مَتاعاً فَاسئَلوُهُنََّ مِن وَراءِ حِجاب» (سورة احزاب، آیة 53. امّا نسبت به دیگر بانوان چنین تکلیفی صادر نشده است، یعنی شرعاً واجب نیست از پشت پرده با ایشان سخن بگوئیم. امّا فعلاً مراد از حجاب، دیگر لزوماً پرده نیست، بلکه به همان معنای ساتر و پوشش مورد نظر به کار می رود. مشتقّاتی از قبیل کشفِ حجاب، بی حجاب، مُحَجَّبِه، حجابِ اسلامی و بد حجاب حاکی از معنای حقیقی جدید این لفظ هستند. ما نیز در دنبال به اجبار از همین واژه استفاده می کنیم. معنای حجاب، ساترِ شرعی و پوششِ واجبِ دینی است، آن حدّی از استتارِ زینت که زنانِ مسلمان در مقابل مردانِ نامحرم رعایت می کنند، و منحصر در پوشش موی سر هم نیست، بلکه شامل لباس موقّر و پوشیده نیز می شود.
منیع:سایت دکترکدیور
ادامه مطلب...
دیروز و امروز و فردا به خاطر برف چند ساعته و سرما ، نه تنها مدارس که ادارات دولتی پایتخت هم تعطیل شد. میگویند این تعطیلی غیر مترقبه به خاطر مشکلات احتمالی گاز یا ترافیک و امکان پاک کردن معابر بوده است. این سیاست که مردم در خانه ها بمانند تا در خیابانها مشکلی به وجود نیاید چه راحت و با مزه است. دولت وشهرداری با کفایت یعنی همین دیگه. یک شهردار این شهر رئیس جمهور شده. شهردار بعدی هم در کنار رئیس جمهور فعلی در صف انتظار ریاست جمهوری ایستاده. خدا برکت دهد به این ملت. هردوی آنها وقتی در سالهای قبل برف می بارید و خیابانها قفل می شد، کلی مورد انتقاد قرار می گرفتند. وقتی راه حلی برای مشکلات برفی پایتخت پیدا نمی کنند چه بهتر که شهر را تعطیل کنند تا صورت مسئله ی انتفادهای برفی هر ساله پاک شود. خسته نباشند. انتخابات ریاست جمهوری هم البته سال آیند می باشد.
منبع:سایت محمد ابطحی
گسست پيوندِ مصباح-احمدينژاد؟!
محمدتقي مصباح يزدي، رئيس موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني زبان به انتقاد از دولت گشود. او در ديدار علياحمدي، سرپرست آموزش و پرورش گفت: «از ابتداي تشكيل دولت نهم در همين جا به رئيس دولت عرض كردم كه هيچ توقعي از دولت نداريم و فقط حاضريم در جهت فرهنگي خدمت كنيم كه متاسفانه موفق نشديم.» اين دلخوري مصباح از آنجا روي داده است كه قراردادي ميان موسسه او و وزارت آموزش و پرورش بسته شده بود تا برخي از معلمان را در تابستان گذشته تربيت كنند، اما در روز شروع اين پروژه ناگهان وزارت آموزش و پرورش اعلام ميكند كه اعتبار اين پروژه تصويب نشده است. مصباح ميگويد: «گروهي از علاقهمندان با هماهنگي قبلي براي گذراندن دورهاي در موسسه ما ]موسسه آموزشي ـ پژوهشي امامخميني[ اعلام آمادگي كرده بودند،اما در روز تشكيل اين دوره نامهاي آمد كه اعتبار اين طرح تصويب نشده است.» اين انتقاد صريح مصباح يزدي در هفتههاي گذشته شدت يافته و اين تغيير لحن او نسبت به دولت، .....
منبع:وبلاگ فرید مدرسی
ادامه مطلب...
حوزه را بشكافيد؛ چرا دراويش را متهم ميكنيد
نزاع تاريخي ميان اهل تصوف و فقها بهانهاي بود تا در ايام بگومگوهايي در اين باره به ريشهيابي اين نزاع بپردازيم. در مقابل سوالات «شهروند امروز» استاد فلسفه و عرفاني قرار گرفت كه خود نيز با بزرگان دراويش نعمتاللهي گنابادي نشست و برخاست داشت و از آنان به نيكي ياد ميكرد. «شهرام پازوكي» اگرچه دل در گرو تصوف داشت، اما در اين طريقت به مطالعاتي عميق پرداخته و صاحب مقالات و نوشتههايي است. از اين رو به موسسه «حكمت و فلسفه» رفتيم و دريك بعدازظهر سرد پاييزي، آتش نزاعها را مرور و هيزم اين آتش را از منظر اين استاد عرفان و فلسفه عيان كرديم و به رخ كشيديم؛ او از منظر مدافع «اهل تصوف» سخن ميگفت و ما به زبان «حوزويان» از او خرده گرفتيم.
از منظر شما آيا ميتوان بر «نزاع تاريخي و هميشگي ميان تصوف و فقهاي شيعه» صحه گذاشت و اين مطلب را تاييد كرد؟....
منبع:وبلاگ فرید مدرسی
ادامه مطلب...
جدال شريعت با طريقت؟!
بار ديگر حسينيهاي از اهل تصوف وابسته به سلسله دراويش نعمتاللهي گنابادي، در بروجرد در نزاع مذهبي تخريب شد. دو سال گذشته، در بهمن 1384 هم اين غائله در «قم» تكرار و حسينيه يكي از مشايخ اين سلسله ـ سيداحمد شريعت ـ به ميدان ترهبار و پس از آن به پاركينگ اتومبيلها مبدل شد. آناني كه در پي مخالفت با دراويش تجمع كردند و شعار دادند و به مسئولان از «انحراف دراويش» هشدار دادند، از اعتقادي سخن ميگفتند كه سالهاي دور هم گاهي نه تنها به طرد دراويش و انحرافي بودن آنان اذعان ميشد؛ بلكه فقهاي محلي به «صوفيكشي» متهم ميشدند و در اين مسير گام برميداشتند. داستان نزاع ميان فقها و مقلدان آنان با متصوفه داستاني تاريخي است. اما در ميان فقها هم اگرچه برخي اينگونه بودند، اما در ديگر سو فقهايي تكفير صوفيه را برنميتافتند و تنها به انتقاد از آنان در منابر و گعدههاي عوام و خواص اكتفا ميكردند. همچنين برخي ديگر نيز خود صاحب كرامت بودند و هم آغوشي سير و سلوك عرفاني را با شريعت ميپسنديدند و طريقت و شريعت را يكي ميپنداشتند. امروز نيز بار ديگر اين نزاع با احكام فقهي چهار مرجع تقليد .....
منبع:وبلاگ فرید مدرسی
ادامه مطلب...
باشگاه ايدئولوژيك
«هر استادي بايد تكثير شود تا كارهاي ناتمام وي ادامه يابد و نيروي كافي براي پر كردن خلأهاي آينده تربيت شود.»(1) تبلور اين تكثير در موسسه آموزشيوپژوهشي امام خميني تحت مديريت «آيتالله محمدتقي مصباحيزدي» ديده ميشود. هر دانشپژوه، كارمند، فارغالتحصيل، استاد، هيات علمي و هر فردي كه در اين موسسه گام برميدارد، بيهيچ ترديدي در مقابل رياست موسسه اداي احترام ميكند، قول او را بر چشم ميگذارد و مصباح جواني را در برابر ديدگان استاد به نمايش ميگذارد تا براي «خلأهاي آينده» حركتي شبكهاي صورت گيرد؛ شبكهاي منسجم، متحد، هماهنگ، همراه و همنظر با منويات مصباحيزدي: «هر قدر ارتباط، اتحاد، همبستگي و پيوستگي بين كساني كه به كارهاي اجتماعي ميپردازند، بيشتر باشد، با توجه به كميت و كيفيت افراد شركتكننده ارزش كار به صورت تصاعدي بالا ميرود.»(2) در اين موسسه آموزشي از «اتحاد، همبستگي و حركتهاي تصاعدي» سخن گفته ميشود، گويي اين موسسه با ساير موسسات و مراكز آموزشي دانشگاهي و حوزوي همرنگ نيست؛ رياست موسسه مسائل اعتقادي، ايدئولوژيك و سياسي را براساس «انجام وظيفه» مطرح ميكند،.....
منبع:وبلاگ فریدمدرسی
ادامه مطلب...
ادامه مطلب...
|
به گمان عده بسياري اگر اين دو فيلسوف تنها به بيان ديدگاههاي فلسفي خويش ميپرداختند شايد بر اعتبارشان افزوده ميشد و عدهاي ديگر نيز بر اين عقيدهاند كه فيلسوف در قبال رويدادهاي پيرامونش موظف به موضعگيري است. در بررسي عملكرد اين دو فيلسوف ارزشمند تاريخ فلسفه غرب بايد به اين نكته توجه داشتهباشيم كه شخصيت فلسفي و شخصيت سياسي آنان را از يكديگر جدا سازيم و خدمات فلسفي آنان را به دليل خطاهاي سياسيشان ناديده نپنداريم. در ادامه سعي شده است تا در حد امكان با ديدي بيطرفانه به نقش و موضعگيريهاي سياسي اين دو فيلسوف اگزيستانسياليست پرداخته شود. |
منبع:روزنامه اعتمادملی
دنباله بحث درادامه مطلب
ادامه مطلب...
|
|
|
ثمينا رستگاري
در جهاني که ما در آن زندگي مي کنيم دموکراسي تبديل به نامي براي مشروعيت بخشيدن به حکومت ها شده؛ پارادايمي که هنوز با بحراني مواجه نشده است و دشمنان آن گرچه با «رسم» آن قرابتي ندارند کمتر با «اسمش» اعلام دشمني مي کنند. راست و چپ و ميانه ها در اثبات دموکرات بودن از هم پيشي مي گيرند. خود ما نيز براي تخريب يا تقديس گذشتگان مان در پستوهاي ذهن آنها به دنبال ريشه هاي اين مفهوم مي گرديم البته حوصله بحث هاي ما نيز عموماً از صد سال پيش آن ورتر نمي رود و اينکه در ذهن خالقان اين مفهوم چه معنايي بر آن متصور بوده نيز به ما ربطي پيدا نمي کند. دموکراسي حتي اگر خوب هم نباشد براي خوب جلوه کردن بايد دموکرات بود. اما مي توان معناي آن را متناسب با هر فرد و گروهي تغيير داد. تا اينجاي ماجرا را شايد بتوان به حساب دستاوردي بشري گذاشت و اين تنها در صورتي است که توانسته باشيم از قلب مفاهيم و مبدل شدن آنها چشم فروبنديم. اما با اين چشم پوشي نيز مي توانيم به سرخط مشکلي بزرگ تر برسيم؛ منبع:روزنامه اعتماد
دنباله بحث درادامه مطلب |
ادامه مطلب...
| درباره يوسف اباذري چهره سال علوم اجتماعي |
|
|
|
متين غفاريان |
منبع:روزنامه اعتماد
دنباله بحث درادامه مطلب
ادامه مطلب...
|
حسين فراستخواه |
منبع:روزنامه اعتماد
دنباله بحث درادامه مطلب
ادامه مطلب...

۱. هنر اسلامی تنها در مواد و مصالح خلاصه نمیشود. اسلام نیز همچون دیگر ادیان در طول تاریخ نیازمند فرصتی بود تا نابترین هنر قدسی خود را متجلی کند، گرچه این تجلی در قالبهایی بیگانه باشد؛ زیرا این قالبها عارضی هستند و به ذات و ماهیت هنر مورد بحث آسیبی نمیزنند. منشأ هنر اسلامی، جهانبینی اسلامی و وحی است که در مواد و مصالح اثر هنری توسط یک جامعه دینی شکل میگیرد.
در جهاني که ما در آن زندگي مي کنيم دموکراسي تبديل به نامي براي مشروعيت بخشيدن به حکومت ها شده؛ پارادايمي که هنوز با بحراني مواجه نشده است و دشمنان آن گرچه با «رسم» آن قرابتي ندارند کمتر با «اسمش» اعلام دشمني مي کنند. راست و چپ و ميانه ها در اثبات دموکرات بودن از هم پيشي مي گيرند. خود ما نيز براي تخريب يا تقديس گذشتگان مان در پستوهاي ذهن آنها به دنبال ريشه هاي اين مفهوم مي گرديم البته حوصله بحث هاي ما نيز عموماً از صد سال پيش آن ورتر نمي رود و اينکه در ذهن خالقان اين مفهوم چه معنايي بر آن متصور بوده نيز به ما ربطي پيدا نمي کند. دموکراسي حتي اگر خوب هم نباشد براي خوب جلوه کردن بايد دموکرات بود. اما مي توان معناي آن را متناسب با هر فرد و گروهي تغيير داد. تا اينجاي ماجرا را شايد بتوان به حساب دستاوردي بشري گذاشت و اين تنها در صورتي است که توانسته باشيم از قلب مفاهيم و مبدل شدن آنها چشم فروبنديم. اما با اين چشم پوشي نيز مي توانيم به سرخط مشکلي بزرگ تر برسيم؛ 

